Kontrola wilgoci w elewacji wentylowanej i fasadzie otynkowanej. Procesy, ryzyka, rozwiązania

Wbrew pozorom, skuteczne zabezpieczenie konstrukcji przed zawilgoceniem i korozją biologiczną nie sprowadza się do stosowania wyłącznie wodoodpornych rozwiązań i materiałów. W myśl sztuki budowlanej, chodzi raczej o takie planowanie przegród, które umożliwi ochronę i sprawne odprowadzanie wody i pary wodnej z warstw wewnętrznych – zarówno w przypadku typowej elewacji wentylowanej, jak i fasady ocieplanej metodą lekką mokrą (ETICS). To podejście znajduje odzwierciedlenie w dwóch kluczowych zasadach:

• należy zadbać o to, aby wilgoć mogła penetrować wnętrze konstrukcji w możliwie jak najmniejszym stopniu,
• należy wybierać materiały umożliwiające łatwe wysychanie wnętrza konstrukcji, jeżeli woda już się do niej dostanie.

W przypadku ścian zewnętrznych, kontrola wilgoci bywa najbardziej wymagająca w sezonie letnio-jesiennym, kiedy to dochodzi do najintensywniejszych opadów atmosferycznych. Pewnym utrudnieniem są także obiekty budowane w strefach o podwyższonej wilgotności powietrza, np. w obszarach nadmorskich. 

Co więcej, zadanie jest o tyle trudniejsze, że dokładny mechanizm ochrony przed działaniem wilgoci zależy w dużej mierze od typu konstrukcji przegrody – inaczej wygląda to w przypadku fasady otynkowanej, a inaczej w przypadku elewacji wentylowanej. Dobra wiadomość jest jednak taka, że niezależnie od technologii wykonania ściany, dobrze dobrana wełna fasadowa (a dokładniej rzecz ujmując płyty fasadowe z wełny kamiennej) skutecznie chroni przegrodę przed stratami ciepła i wilgocią oraz ułatwia proces jej wysychania.

W przypadku ścian ocieplanych metodą ETICS, pierwszą linię obrony przed wilgocią stanowią cienkowarstwowe tynki elewacyjne, które przepuszczają parę wodną, ale są odporne na penetrację wody. Jeżeli warstwa elewacji została wykonana poprawnie i dokładnie, a łączenia między jej elementami są precyzyjne, konstrukcja nie powinna przysparzać problemów podczas eksploatacji. Ważny jest też jednak dobór dobrej jakości izolacji termicznej oraz jej prawidłowe wykonanie.

– Włókniste i paroprzepuszczalne materiały, takie jak płyty fasadowe z wełny kamiennej, nie tylko ułatwiają, ale też znacząco przyspieszają wysychanie betonowych elementów nośnych i pozwalają skutecznie odprowadzać wilgoć po obu stronach przegrody. Szybkie wysychanie konstrukcji znacząco minimalizuje ryzyko korozji biologicznej, gdyż schnący beton tworzy niekorzystne dla rozwoju drobnoustrojów pH – mówi Paweł Stempuchowski, ekspert firmy Owens Corning PAROC Polska.

W przypadku konstrukcji wentylowanych, za usuwanie wilgoci z wnętrza przegrody odpowiada – jak sama nazwa wskazuje – specjalna szczelina wentylacyjna zlokalizowana pod warstwą pokrycia. Mechanika działania elewacji wentylowanej zakłada, że wilgotne powietrze jest wypychane do góry i wydostaje się przez przygotowane w tym celu otwory.

Fasady wentylowane nie mają całkowicie szczelnej warstwy pokrycia, więc ich izolacja termiczna musi być zabezpieczona właściwie dobraną warstwą wiatrochronną, tj. płytą uniemożliwiającą przenikanie z zewnątrz wody w stanie ciekłym i powietrza, a z drugiej strony przepuszczającą parę wodną pochodzącą z wnętrz budynku. Zastosowane rozwiązanie powinno być nawet 5 razy bardziej paroprzepuszczalne, niż paroizolacyjna folia. Takie właściwości oferuje wełna fasadowa wyposażona w odpowiednie pokrycie.

– Płyty fasadowe PAROC Cortex ze sztywnej wełny elewacyjnej pokryte są paroprzepuszczalnym i wiatrochronnym welonem z włókna szklanego, dzięki czemu nie tylko współpracują z główną warstwą ocieplenia, ale chronią ją też przed niekorzystnym działaniem czynników atmosferycznych oraz ułatwiają odprowadzanie wilgoci na zewnątrz – wyjaśnia Paweł Stempuchowski. – W kontekście ochrony fasad wentylowanych przed wilgocią istotne jest również to, aby każda kolejna warstwa przegrody, zaczynając od strony wnętrza, cechowała się wyższym poziomem paroprzepuszczalności, niż poprzednia – dodaje.