Początek sezonu grzewczego, czas refleksji. Dlaczego termoizolacja budynku to najlepsza inwestycja

W styczniu 2024 miną równe 3 lata, odkąd obowiązują aktualne wymagania termoizolacyjności, jakie powinny spełniać nowo powstające obiekty w Polsce. Ich zasadniczym celem była poprawa efektywności energetycznej gospodarstw, rozumiana jako zmniejszenie zapotrzebowania na energię wykorzystywaną do ogrzewania, chłodzenia czy przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz ograniczenie strat ciepła z budynku, wykorzystania paliw nieodnawialnych i emitowanych spalin.

W praktyce oznacza to, że budynki powstające po 2021 roku muszą posiadać grubsze ocieplenie ścian zewnętrznych i dachów, a także bardziej energooszczędne okna i drzwi. Przełożyło się to z jednej strony na wyższe jednostkowe koszty budowy, lecz z drugiej – pozwoliło uzyskać szereg korzyści, które długofalowo odczuwa zarówno środowisko i gospodarka, jak i sami użytkownicy budynków. Warto jednak mieć świadomość, że obowiązujące normy to jedynie niezbędne minimum. Im lepsza termoizolacja budynku, tym więcej oszczędności, aczkolwiek do kwestii warto podejść z głową i… kalkulatorem. 

– Co do zasady, uzasadnione ekonomicznie ocieplenie nie powinno przekraczać kilku procent wartości budowy domu, a sama inwestycja najlepiej by zwróciła się w postaci niższych kosztów eksploatacji w przeciągu maksymalnie 10 lat. Im wyższe ceny energii, tym zwrot będzie szybszy – podpowiada Łukasz Kondracki, ekspert Owens Corning PAROC Polska. – W tym celu inwestorom podpowiadamy izolację poddasza wełną kamienną o grubości 35 cm oraz ocieplenie ścian zewnętrznych płytami o grubości 25 cm. W przypadku termomodernizacji budynku powstałego przed aktualizacją Warunków Technicznych, taki dodatkowy nakład powinien zwrócić się w ciągu kilkudziesięciu miesięcy, w trakcie których zużyjemy mniej energii i wydamy mniej pieniędzy – dodaje.

„Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz”, pisał w swych fraszkach Jan Kochanowski. Rzeczą błahą nie jest natomiast jakość powietrza, którym oddychamy na co dzień. Jak wynika z raportu Europejskiej Agencji Środowiska, w 2020 roku aż 96% mieszkańców miast na terenie Unii było narażonych na szkodliwe dla zdrowia, przekraczające wyznaczone przez WHO normy stężenia zanieczyszczeń powietrza, w tym głównie pyłów zawieszonych. Szacuje się, że przyczyniło się do przedwczesnej śmierci 230 000 osób¹.

W sezonie jesienno-zimowym, niczym bumerang powraca w Polsce problem smogu. Warto jednak w tym miejscu podkreślić, że potencjał oszczędności wynikający z lepszej termoizolacji budynku, a co za tym idzie większej efektywności energetycznej, kryje się nie tylko w portfelach użytkowników, lecz także – jeśli przyjmiemy efekt skali – w poprawie jakości powietrza w polskich miastach i wsiach. W tej materii mamy jednak jeszcze sporo do poprawy. Z szacunków Instytutu Ekonomii Środowiska wynika, że 41% domów jednorodzinnych w Polsce wciąż cechuje niski lub bardzo niski standard ocieplenia ścian zewnętrznych, a aż 32,5% (blisko 1,8 mln obiektów) nie posiada żadnej izolacji².

Gdy nieefektywnemu, czy wręcz trującemu atmosferę źródłu energii towarzyszą znaczne straty ciepła z budynku, skuteczne ogrzanie domu wymaga zużycia większej ilości paliwa, co w bezpośredni sposób przekłada się na wzrost wielkości emisji. Innymi słowy, cała para idzie w gwizdek, a zanieczyszczone powietrze – do atmosfery. Debacie na temat poprawy efektywności energetycznej budynków od lat towarzyszy dyskusja dotycząca tego, czy lepiej w inwestować w odnawialne źródła energii, czy lepszą termoizolację budynku. 

Dr Ludomir Duda i Marcin Popkiewicz, twórcy koncepcji Głębokiej Termomodernizacji, wskazują że wpływ na zużycie energii ma jakość wszystkich systemów i elementów budynku. Postulują też, by systemową modernizacją powinno się objąć wszystkie obiekty, których wiek przekracza 25 lat. Wymagałoby to ogromnych nakładów finansowych, lecz jak podkreślają autorzy manifestu antysmogowego, byłaby to decyzja uzasadniona ekonomicznie.